Bụi siêu mịn PM 2.5 là gì và tác hại với sức khỏe như thế nào?

Bụi siêu mịn PM2.5 có kích thước nhỏ hơn 2.5micromet chỉ bằng 1/28 sợi tóc người, tương đương với kích thước một con virus. Mắt thường không thể nhìn thấy bụi siêu mịn. Chúng âm thầm xâm nhập vào cơ thể gây ra các bệnh như hen suyễn, tim mạch, phổi, ung thư và biến đổi gen…

Bụi siêu mịn PM2.5 là gì?

Theo định nghĩa của tổ chức Y tế thế giới WHO, “PM là một chất gây ô nhiễm không khí, bao gồm hỗn hợp các hạt rắn và hạt lỏng, chúng lơ lửng trong không khí.”

Chỉ số PM thường được dùng để đề cập đến các hạt có đường kính nhỏ hơn 10 μm (PM10) và nhỏ hơn 2,5 μm (PM2.5). Những hạt này thường được gọi chung là bụi mịn, bụi siêu mịn (*μm: micromet (1μm = 0.001mm)

Theo chỉ số trên thì bụi siêu mịn PM2.5 chỉ bằng 1/28 sợi tóc người, tương đương với kích thước một con virus. Mắt thường không thể nhìn thấy được, chúng âm thầm bám vào cơ thể. Tổ chức Y tế Thế giới đánh giá PM2.5 là chất gây ô nhiễm nguy hiểm nhất đối với sức khỏe con người.

Bụi siêu mịn PM 2.5 không nhìn được bằng mắt thường

Nguồn gốc gây ra bụi siêu mịn PM 2.5

Bụi PM2.5 đến từ 2 nguồn chính là nguồn sơ cấp và nguồn thứ cấp.

Nguồn sơ cấp là những nguồn phát sinh trực tiếp ra môi trường, bao gồm:

• Bụi thiên nhiên: sa mạc, đất cát, phun trào núi lửa
• Sản xuất công nghiệp: khói thải từ nhà máy, xưởng sản xuất, khu công nghiệp
• Giao thông vận tải: khói thải từ các phương tiện cá nhân. Cát bụi cuốn theo trong quá trình di chuyển. Cát bụi sinh ra do bào mòn bề mặt đường
• Sinh hoạt: khói thải nấu nướng bằng bếp than, bếp củi, dầu
• Rác thải: rác sinh hoạt, rác công nghiệp
• Nông nghiệp: vận chuyển, đốt rơm rạ
• Xây dựng: bụi từ quá trình xây dựng chung cư, cao ốc, cầu đường

Nguồn thứ cấp: khi nguồn sơ cấp lơ lửng trong không khí, một trong số chúng phản ứng hoá học với tự nhiên, tạo ra một chất mới, những chất ngày là nguồn thứ cấp.

Bụi siêu mịn PM 2.5 gây ra những tác hại nào?

Bụi mịn PM2.5, PM10 lơ lửng trong không gian và không chừa một ai. Trong đó những người thuộc nhóm nhạy cảm là trẻ em, phụ nữ, người lớn tuổi. Người có thể trạng yếu và những người có tiền sử bệnh hô hấp và tim mạch là những người chịu nhiều tác hại nhất.

Chúng ta không nhận thấy tác hại của bụi PM2.5 cũng như cách chúng xâm nhập và gây hại cho cơ thể. Vì quá trình xâm nhập thường âm thầm, không có triệu chứng rõ ràng cho đến khi lượng bụi tích tụ đủ lớn.

Bám vào bề mặt cơ thể gây dị ứng

Ở mức độ nhẹ nhất, bụi PM2.5 mang theo vi khuẩn bám vào bề mặt của cơ thể gây cảm giác ngứa ngáy, khó chịu, dị ứng. Nặng hơn gây đau mắt, viêm mũi, các bệnh về tai mũi họng. Theo công bố của Bộ Y tế, hiện nay tỷ lệ mắc bệnh về tai, mũi, họng cao nhất, nguyên nhân chính do ô nhiễm không khí.

Bụi siêu mịn PM 2.5 hấp thu chất độc gây suy giảm hệ miễn dịch

Nghiên cứu của nhóm G.S. Barbara Maher, Đại học Lancaster (Anh) công bố trên PNAS vào năm 2016 cho thấy. Bụi PM2.5 hấp thụ chất độc, mang theo vi khuẩn và virus ngoài môi trường. Khi xâm nhập vào cơ thể chúng lại thải độc tố ngấm vào cơ thể và làm suy giảm hệ miễn dịch. Nghiên cứu này cho thấy hơn 60% người dân tại các thành phố ô nhiễm của Ấn Độ dễ mắc các bệnh vặt hơn so sới 5 năm trước.

Xâm nhập vào phổi gây viêm phổi, tắc nghẽn phổi mãn tính

Bụi PM2.5 và PM10 xâm nhập vào cơ thể người thông qua hoạt động hít thở. Chúng theo đường dẫn khí, bám và tích tụ vào khí quản và bề mặt phổi. Theo thời gian, lượng bụi này tích tụ càng nhiều, gây ảnh hưởng càng lớn.

Hạt PM10 và PM2.5 xâm nhập vào khí quản và phổi. Ban đầu gây các cảm giác khó chịu như khan tiếng, hắt hơi, ho, khó thở. Theo thời gian chúng có thể gây ra các bệnh như hen suyễn, tim mạch.

Đặc biệt PM2.5 có kích thước siêu nhỏ có thể xâm nhập sâu. Đây là nguyên nhân chính gây ra tắc nghẽn phổi mãn tính. Khi lượng bụi tích tụ đủ lớn sẽ có thể dẫn đến tử vong.

G.S Trương Hữu Bình cho biết, bụi PM2.5 còn nguy hiểm hơn PM10. Với đường kính siêu nhỏ chúng có khả năng luồn lách vào các túi phổi và tĩnh mạch phổi, xâm nhập vào máu gây ra những bệnh chết người. Ngoài ra, chúng sẽ thẩm thấu vào phế nang, ảnh hưởng đến chức năng trao đổi khí của phế nang. Sau khi vào phế nang, chúng có thể vượt qua vách ngăn khí-máu để đi vào hệ tuần hoàn và gây bệnh. Thậm chí chúng còn có thể ảnh hưởng đến hệ thống thần kinh.

Bụi siêu mịn PM 2.5 xâm nhập vào máu gây nhồi máu cơ tim

Nghiên cứu mới nhất của khoa tim mạch bệnh viện Nhân dân thuộc đại học Bắc Kinh. Giáo sư bác sĩ Hồ Đại Nhất cũng chia sẻ rằng: “Ở trong môi trường ô nhiễm không khí như “mìn được chôn” trong tim. Trong khoảng thời gian ngắn có thể khiến chỗ tắc mạch máu bình thường không nghiêm trọng đột nhiên bị vỡ, tạo ra nghẽn mạch, gây nên nhồi máu cơ tim cấp tính”.

Làm tăng tỷ lệ chết vì bệnh tim và cao huyết áp

Theo nghiên cứu của Học viện Y tế Cộng đồng – Đại học Harvard. Các nhà khoa học đã chứng minh những chất độc hại có trong bụi không chỉ gây nhồi máu cơ tim mà còn dẫn đến thiếu máu hoặc tổn thương cơ tim. Hoa Kỳ đã khảo sát 25.000 người bị bệnh tim hoặc tim không khỏe. Họ phát hiện ra sau khi PM2.5 tăng lên 10 µg/m3 thì tỉ lệ thiệt mạng của người bệnh sẽ tăng 10% – 27%.

Xâm nhập vào não gây thoái hoá não

Các nghiên cứu trên não người cho thấy chúng còn có khả năng di chuyển rồi thẩm thấu vào não, gây ra chứng thoái hoá não. Nghiên cứu này đã chứng minh ô nhiễm không khí làm gia tăng tỷ lệ thoái hoá não ở các thành phố lớn thuộc Trung Quốc và Ấn Độ trong hơn 1 thập kỷ qua.

Gây ung thư và biến đổi gen

Các nhà khoa học đã nhận thấy PM2.5 chứa kim loại là nguyên nhân gây ung thư. Và khủng khiếp hơn là biến đổi gen ở người. Đây là một trong những điều đáng lo ngại nhất mà tất cả chúng ta đang phải đối mặt.

Với không khí ô nhiễm và nhiều bụi mịn, các bác sĩ khuyến cáo. Người dân khi ra đường nên đeo kính chống bụi và khẩu trang đạt chất lượng, an toàn cho sức khỏe. Tốt nhất phải chọn loại kính ôm được vùng mắt, chắn được gió lùa. Khẩu trang phải đạt tiêu chuẩn cản được bụi mịn được cơ quan chức năng chứng nhận. Mặt khác, cần thường xuyên vệ sinh nhà cửa, phòng ốc, làm thông thoáng môi trường sống.

Nguồn: vietmask

Hotline 0912269247 – 0903436797 (kết bạn zalo để tư vấn qua inbox)

Fanpage chính thức: https://www.facebook.com/kinhchongbuididuong/